Poniżej wyjaśniamy najważniejsze pojęcia, które pojawiają się w świecie krypto kasyn. Słownik jest przeznaczony dla początkujących oraz dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć, jak działają krypto kasyna. Większość pojęć dotyczy technologii blockchain i kryptowalut, czyli tego, co przede wszystkim odróżnia krypto kasyna od tradycyjnych kasyn online. Znajdziesz tu również terminy związane z opodatkowaniem, licencjami hazardowymi i mechanizmami bezpieczeństwa, które warto znać, zanim zaczniesz grać w kasynie kryptowalutowym.
Pamiętaj, że w Polsce gry kasynowe online są objęte monopolem państwa, a jedynym uprawnionym operatorem jest Totalizator Sportowy (totalcasino.pl). Krypto kasyna działają na licencjach offshore, bez polskiego zezwolenia, dlatego nie obejmuje ich krajowa ochrona konsumenta. Udział w nielegalnych grach hazardowych może wiązać się z konsekwencjami prawnymi, choć egzekwowanie wobec indywidualnych graczy online jest rzadkie. Graj odpowiedzialnie, wyłącznie po ukończeniu 18 lat, i wyznacz sobie jasne granice budżetu na grę. Jeśli hazard staje się problemem, zadzwoń pod Telefon Zaufania KCPU: 801 889 880 (codziennie 17:00–22:00).
A
Adres depozytowy
Adres kryptowalutowy, na który trafia przelew przy wpłacie kryptowaluty do kasyna. Zawsze sprawdzaj, czy używasz właściwego adresu i właściwej sieci blockchain.
Adres wypłaty
Adres w Twoim portfelu kryptowalutowym podawany przy wypłacie z kasyna. Trzeba podać zarówno właściwy adres, jak i właściwą sieć blockchain, aby transakcja przebiegła poprawnie. Błędny adres może oznaczać trwałą utratę kryptowaluty.
Airdrop
Darmowa dystrybucja tokenów wśród użytkowników danej usługi lub tokena opartego na blockchainie. Airdropy często towarzyszą premierze tokena kasyna, aby przyciągnąć nowych graczy i nagrodzić pierwszych użytkowników.
Aktywa cyfrowe
Ogólne określenie kryptowalut, tokenów, NFT i innych cyfrowych jednostek wartości, które można posiadać. W polskim prawie podatkowym kryptowaluty mieszczą się w węższym pojęciu „waluty wirtualnej”. Sposób ich opodatkowania zależy od rodzaju transakcji, dlatego wątpliwości warto skonsultować z doradcą podatkowym.
Altcoin
Zbiorcza nazwa wszystkich kryptowalut poza Bitcoinem, na przykład Ethereum, Litecoina czy Solany. Większość krypto kasyn akceptuje wybrane altcoiny obok Bitcoina, zwykle na tych samych warunkach wpłat i wypłat.
AML (Anti-Money Laundering)
Przepisy i procedury, które mają zapobiegać wykorzystywaniu w hazardzie pieniędzy pochodzących z przestępstw, czyli ich „praniu”. Zakres regulacji AML zależy od jurysdykcji i licencji kasyna.
B
Bitcoin Lightning Network
Sieć płatnicza działająca „na wierzchu” blockchaina Bitcoina. Lightning Network umożliwia tańsze, szybsze i niemal natychmiastowe transakcje w bitcoinie, łącznie z mikropłatnościami. Sprawdza się to szczególnie dobrze przy wpłatach i wypłatach w kasynie.
Blockchain
Zdecentralizowana, cyfrowa księga rachunkowa (ledger), w której tokeny i transakcje zapisywane są w bezpieczny i przejrzysty sposób. Każdą transakcję weryfikuje sieć i nie można jej później zmienić.
Bramka fiat (fiat gateway)
Usługa umożliwiająca wpłaty w walucie fiat (na przykład PLN lub EUR) z automatyczną wymianą na kryptowalutę. Bramki fiat są często dostępne bezpośrednio przy wpłacie do krypto kasyna i pozwalają grać kryptowalutą, nie posiadając jej wcześniej.
Burning
Trwałe usunięcie tokenów z całkowitej podaży. Burning, czyli spalanie tokenów, służy do ograniczania inflacji i może potencjalnie podnosić cenę tokena kasyna.
C
Client seed
Wartość losowa generowana przez samego gracza, automatycznie lub ręcznie, która wpływa na końcowy wynik gry. Client seed to kluczowy element technologii Provably Fair. Dzięki niemu kasyno nie kontroluje wyniku samodzielnie.
Curaçao Gaming Authority (CGA)
Urząd na Curaçao, który wydaje licencje hazardowe i nadzoruje działalność kasyn licencjonowanych na Curaçao.
D
DAO (Decentralized Autonomous Organization)
Organizacja zarządzana przez posiadaczy tokenów poprzez głosowania na blockchainie, bez centralnego kierownictwa. Decyzje, na przykład o podziale przychodów czy nowych funkcjach, zapadają wspólnie. DAO występują głównie przy zdecentralizowanych kasynach.
Data Processing License
Zezwolenie z Kostaryki uprawniające do prowadzenia pewnej działalności online z terytorium tego kraju. Bywa błędnie nazywane „licencją hazardową z Kostaryki”, ale Kostaryka nie ma odrębnych przepisów regulujących hazard.
E
Eksplorator bloków (block explorer)
Narzędzie, które pozwala śledzić status transakcji kryptowalutowej w czasie rzeczywistym oraz przeglądać transakcje historyczne. Służy między innymi do sprawdzenia, czy wpłata do krypto kasyna została potwierdzona na blockchainie. Przykłady to Etherscan (Ethereum) i Blockchain.com (Bitcoin).
ERC-20 / TRC-20 / BEP-20
Standardy techniczne określające, w której sieci blockchain wysyłany jest dany token. ERC-20 należy do Ethereum, TRC-20 do Trona, a BEP-20 do BNB Chain. Ta sama kryptowaluta, na przykład USDT, często istnieje w kilku sieciach. Wybór złej sieci przy wpłacie lub wypłacie grozi trwałą utratą tokenów.
F
Faucet
Funkcja, która wydaje niewielką ilość darmowej kryptowaluty, często o wartości kilku groszy. Faucety działają na wielu krypto kasynach i służą do rozdawania własnego tokena kasyna stałym graczom, jako forma darmowego kredytu na grę.
Funkcja skrótu (hash)
Funkcja matematyczna (na przykład SHA-256), która z wprowadzonych danych tworzy unikalny ciąg cyfr i liter. Tego wyniku nie da się z powrotem zamienić na dane źródłowe bez ich znajomości. Funkcje skrótu wykorzystuje się między innymi w technologii Provably Fair, aby udowodnić, że kasyno nie zmieniło wyniku gry po fakcie.
Futures
Instrumenty finansowe służące do spekulacji na przyszłej cenie danego aktywa. Na niektórych krypto kasynach pojawiają się gry przypominające futures, oparte na kursach kryptowalut.
G
Gas
Nazwa opłaty sieciowej w Ethereum i innych blockchainach ze smart kontraktami. Opłata gas zmienia się wraz z obciążeniem sieci i okresowo bywa wysoka, przez co małe wypłaty czasem się nie opłacają.
Geoblokada
Techniczne ograniczenia, które uniemożliwiają graczom z określonych jurysdykcji korzystanie z danej usługi cyfrowej. Krypto kasyna stosują geoblokady, aby wykluczyć graczy z krajów nieakceptowanych przez ich licencję.
Giełda kryptowalut
Platforma, na której kupuje się, sprzedaje i wymienia kryptowaluty, na przykład Binance, Coinbase czy Kraken. Dla większości graczy giełda kryptowalut to pierwszy krok do zdobycia kryptowaluty przed wpłatą do kasyna. Pamiętaj, że giełdy, w odróżnieniu od portfeli kryptowalutowych, zwykle wymagają KYC.
Gry P2P
Gry peer-to-peer, w których transakcje i zakłady odbywają się bezpośrednio między graczami, bez pośredników. Popularne na zdecentralizowanych platformach.
H
Hot wallet / cold wallet
Hot wallet to portfel kryptowalutowy podłączony do internetu, na przykład MetaMask, a cold wallet przechowywany jest offline na fizycznym urządzeniu. Hot wallety są wygodniejsze do bieżących wpłat i wypłat, a cold wallety lepiej chronią większe środki.
House edge
Wbudowana matematyczna przewaga kasyna w danej grze, wyrażona w procentach. House edge na poziomie 2% oznacza, że z każdych 100 zł postawionych w dłuższej perspektywie kasyno zatrzymuje średnio 2 zł. House edge to odwrotność RTP.
J
Jurysdykcja
Obszar geograficzny (na przykład kraj), którego graczy licencja hazardowa dopuszcza lub wyklucza. To, w jakiej jurysdykcji kasyno ma licencję, wpływa na obowiązujące zasady i poziom ochrony gracza.
K
Kasyno bez KYC
Kasyno, w którym wpłaty i gra są możliwe bez weryfikacji tożsamości za pomocą kopii dowodu, paszportu czy podobnego dokumentu. Pamiętaj, że KYC bywa wymagane przy większych wypłatach, nawet w kasynach, które zwykle go nie stosują.
Więcej w naszym poradniku: KYC vs No-KYC crypto casino
Kasyno NFT
Kasyno wykorzystujące NFT (Non-Fungible Tokens) jako element mechaniki gry lub systemu nagród. NFT mogą reprezentować na przykład unikalne przedmioty w grze albo poziomy VIP.
Kasyno przyjazne VPN
Kasyno, które technicznie nie blokuje ruchu przez VPN (Virtual Private Network), dzięki czemu umożliwia grę z miejsc objętych geoblokadą. Pamiętaj, że gra przez VPN może naruszać regulamin kasyna.
Więcej w naszym poradniku o VPN a krypto kasyna.
Kasyno z KYC
Kasyno, które wymaga weryfikacji tożsamości przed rozpoczęciem gry. KYC obowiązuje w większości tradycyjnych kasyn, podczas gdy krypto kasyna częściej pozwalają grać bez weryfikacji.
Kasyno zdecentralizowane
Kasyno, w którym gry są w całości zbudowane na smart kontraktach na blockchainie, często na Ethereum lub BNB Chain. Są stosunkowo rzadkie, ponieważ częściej gry działają na serwerze, a przez blockchain przechodzą wyłącznie transakcje.
Więcej w naszym poradniku o zdecentralizowanych kasynach.
Koszt uzyskania przychodu
Wydatki poniesione na nabycie kryptowaluty, które pomniejszają dochód do opodatkowania. W polskim rozliczeniu koszty ujmuje się kasowo w danym roku, a niewykorzystaną nadwyżkę przenosi się na kolejne lata (nie stosuje się metody FIFO ani średniej ceny nabycia).
Krypto kasyno
Kasyno online, w którym wpłaty i gra odbywają się z użyciem kryptowalut, takich jak Bitcoin, Ethereum czy stablecoiny. Krypto kasyna mają zwykle offshore'ową licencję hazardową i słabszą regulację niż tradycyjne kasyna z lokalną licencją.
KYC (Know Your Customer)
Procedury, dzięki którym kasyno identyfikuje i weryfikuje tożsamość graczy. KYC zwykle oznacza konieczność przesłania kopii dokumentu tożsamości, a czasem także potwierdzenia adresu.
L
Licencja Anjouan
Licencja hazardowa wydawana przez małą wyspę Anjouan (Komory), z której korzysta część krypto kasyn. Jest słabiej regulowana niż licencje z bardziej uznanych jurysdykcji, takich jak Curaçao, i stawia operatorowi niższe wymagania.
Więcej o licencjach Anjouan przeczytasz tutaj.
Licencja B2C (Business-to-Consumer)
Licencja hazardowa pozwalająca operatorowi oferować gry bezpośrednio osobom prywatnym, w odróżnieniu od licencji B2B skierowanej do innych firm.
Licencja Curaçao
Licencja hazardowa z Curaçao wydawana przez Curaçao Gaming Authority (CGA). Cieszy się stosunkowo dużą akceptacją w branży i stawia wyższe wymagania niż na przykład licencja z Anjouan.
Więcej o licencji Curaçao przeczytasz tutaj.
Licencja offshore
Licencja hazardowa wydana w innym kraju niż ten, w którym przebywa większość graczy. Popularne jurysdykcje offshore dla krypto kasyn to Curaçao, Anjouan i Kostaryka. Licencje offshore zwykle oznaczają słabszą ochronę gracza niż licencje lokalne.
Więcej o licencjach hazardowych przeczytasz tutaj.
Liquidity Provider
Osoba lub podmiot, który dostarcza płynność do gry kasynowej lub innej formy gry o pieniądze. Liquidity providers zwykle otrzymują wynagrodzenie w postaci procentu z obrotu na danej grze. Występują głównie na zdecentralizowanych kasynach.
M
Memo / destination tag
Dodatkowy kod, który trzeba podać przy transakcjach niektórymi kryptowalutami, na przykład XRP i TON. Jeśli zapomnisz podać memo przy wpłacie, transakcja może utknąć lub przepaść. Zawsze sprawdź, czy kasyno wymaga memo, zanim wyślesz środki.
MetaMask
Jeden z najpopularniejszych portfeli kryptowalutowych, dostępny jako wtyczka do przeglądarki i aplikacja mobilna. MetaMask można łatwo połączyć z krypto kasynem jako metodę logowania albo do wpłat i wypłat.
N
Nonce
Numer porządkowy zwiększający się z każdą rundą gry, dzięki czemu każda runda jest unikalna. Nonce to jeden z mechanizmów Provably Fair, które zapobiegają powtarzaniu identycznych wyników.
O
Opłata sieciowa
Opłata wnoszona do sieci blockchain za realizację transakcji. Opłata sieciowa wpływa na całkowity koszt wypłaty kryptowaluty z krypto kasyna. Jej wysokość zależy od blockchaina i obciążenia sieci.
P
Portfel custodial / non-custodial
Portfel custodial oznacza, że Twoimi kluczami prywatnymi zarządza podmiot trzeci, na przykład giełda kryptowalut. W portfelu non-custodial, takim jak MetaMask, pełną kontrolę nad kluczami masz Ty. Saldo pozostawione w kasynie jest w praktyce custodial, dlatego większe kwoty warto wypłacać do własnego portfela.
Portfel kryptowalutowy
Cyfrowy portfel służący do przechowywania, wysyłania i odbierania kryptowalut. Przy wpłatach i wypłatach z krypto kasyna transakcje przechodzą do i z portfela kryptowalutowego. Portfele kryptowalutowe zwykle nie wymagają KYC.
Potwierdzenie (confirmation)
Liczba bloków na blockchainie, które zweryfikowały daną transakcję. Krypto kasyna wymagają zwykle od jednego do trzech potwierdzeń, zanim zaksięgują wpłatę na koncie gracza, co decyduje o tym, jak szybko zaczniesz grać. Liczba wymaganych potwierdzeń różni się w zależności od kryptowaluty.
Provably Fair
Technologia, która pozwala graczom matematycznie zweryfikować, że wynik gry kasynowej nie został zmanipulowany przez kasyno. Opiera się na połączeniu client seed, server seed, nonce i funkcji skrótu. Po każdej rundzie gracz może sprawdzić, czy wynik się zgadza.
Więcej w naszym poradniku o Provably fair.
R
Rakeback
Procentowy zwrot części zakładów lub strat gracza w kasynie. Rakeback jest popularny na krypto kasynach i działa jak bieżący program lojalnościowy. Zwrot może następować w kryptowalucie lub tokenach kasyna.
Representante de casas extranjeras
Pojęcie oznaczające, że lokalny przedstawiciel w Kostaryce pomaga zagranicznemu kasynu zarejestrować się i uzyskać zgodę na prowadzenie działalności z tego kraju.
RTP (Return to Player)
Procent zakładów, który gra średnio zwraca graczom w dłuższej perspektywie. RTP na poziomie 96% oznacza, że gra teoretycznie zwraca 96 zł z każdych 100 zł postawionych. RTP to odwrotność house edge.
S
Satoshi
Jeden satoshi to 0,00000001 bitcoina i najmniejsza jednostka bitcoina, porównywalna do groszy w stosunku do złotówki. Nazwa pochodzi od pseudonimowego twórcy Bitcoina, Satoshiego Nakamoto.
Seed phrase (fraza odzyskiwania)
Ciąg 12 lub 24 słów dający pełny dostęp do portfela kryptowalutowego. Kto zna Twoją seed phrase, może opróżnić portfel z całej zawartości. Nigdy jej nikomu nie udostępniaj, nawet obsłudze kasyna, i najlepiej przechowuj offline.
Server seed
Losowa wartość tworzona przez kasyno przed rozpoczęciem gry. Server seed jest ukryty za hashem, więc nie można go zmienić po rozpoczęciu gry. Po rundzie zostaje ujawniony, aby gracz mógł zweryfikować wynik.
Smart kontrakt
Zautomatyzowany, samowykonujący się kod na blockchainie, który steruje działaniem transakcji tokenów i innych funkcji, bez udziału centralnego podmiotu. Smart kontrakty są podstawą zdecentralizowanych kasyn.
Stablecoin
Kryptowaluta o stabilnej wartości, często powiązana 1:1 z walutą fiat, taką jak dolar amerykański. Stablecoiny są bardzo popularne na krypto kasynach, ponieważ gracz unika ryzyka zmienności. Najczęstsze stablecoiny na krypto kasynach to USDT i USDC.
Staking
Proces blokowania tokenów na określony czas w celu zdobycia nagród lub zysku. W kontekście kasyna staking oznacza zwykle zablokowanie tokenów kasyna, aby uzyskać korzyści takie jak rakeback, bonusy czy udział w przychodach kasyna, w odróżnieniu od stakingu w blockchainach proof-of-stake, gdzie celem jest zabezpieczenie sieci.
Swap
Wymiana jednej kryptowaluty na inną. Swap można wykonać na giełdach kryptowalut, giełdach zdecentralizowanych oraz bezpośrednio na wielu krypto kasynach. W polskim prawie podatkowym wymiana kryptowaluty na inną kryptowalutę nie jest zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu.
T
Token kasyna
Cyfrowy token powiązany z konkretnym krypto kasynem. Tokeny kasyna działają jak punkty lojalnościowe oparte na blockchainie. Dają korzyści w ekosystemie kasyna, na przykład niższy house edge, rakeback czy nagrody ze stakingu, i można je wypłacić do własnego portfela kryptowalutowego.
Więcej w naszym poradniku o tokenie kasyna.
Token zdecentralizowany
Token zarządzany przez społeczność lub DAO (Decentralized Autonomous Organization) bez centralnej kontroli. Występuje między innymi w pełni zdecentralizowanych kasynach.
Tokenomia (tokenomics)
Zasady ekonomiczne i mechanizmy rządzące tokenem na blockchainie. Tokenomia obejmuje na przykład całkowitą podaż, wbudowaną inflację lub deflację (burning), mechanizmy stakingu i początkową dystrybucję. Zrozumienie tokenomii pomaga ocenić długoterminową wartość tokena kasyna.
U
USDC / USDT
USDC i USDT to dwa najczęściej używane stablecoiny, których wartość jest powiązana z dolarem amerykańskim (1 token ≈ 1 USD). Zaletą gry tymi kryptowalutami jest brak zmienności wartości, co ułatwia zarządzanie budżetem na grę.
W
WalletConnect
Protokół łączący portfel kryptowalutowy z usługą cyfrową, najczęściej przez zeskanowanie kodu QR. WalletConnect jest używany na wielu krypto kasynach jako wygodna alternatywa dla logowania e-mailem i hasłem.
Waluta fiat
Tradycyjna waluta, taka jak PLN czy EUR. Cyfrowe transakcje walutą fiat zawsze przechodzą przez bank lub operatora płatności, w odróżnieniu od kryptowalut, które można przesyłać bez pośrednika.
Wymagania obrotu (wagering requirement)
Liczba określająca, ile razy bonus trzeba obrócić, zanim będzie można wypłacić wygrane. Wymagania obrotu na poziomie 30x oznaczają, że bonus 100 zł trzeba obstawić za łącznie 3000 zł, zanim wypłata stanie się możliwa. Wymagania obrotu są częste na krypto kasynach i mocno różnią się między operatorami.
Wypłata natychmiastowa (instant withdrawal)
Wypłata przetwarzana automatycznie przez kasyno, bez ręcznej weryfikacji. Wiele krypto kasyn reklamuje natychmiastowe wypłaty, ale czas, po którym środki pojawią się w portfelu, zależy też od czasu potwierdzenia na blockchainie i aktualnego obciążenia sieci.
Z
Zbycie kryptowaluty
Sprzedaż kryptowaluty lub jej wymiana na walutę fiat, towary, usługi albo prawa majątkowe, w wyniku czego dochodzi do przeniesienia własności. W polskim prawie podatkowym takie odpłatne zbycie waluty wirtualnej jest zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu, natomiast wymiana kryptowaluty na inną kryptowalutę nie. Więcej o podatkach na krypto kasynach.
Zmienność
To, jak mocno cena kryptowaluty waha się w czasie. Wysoka zmienność oznacza, że wartość salda w kasynie może się znacznie zmienić, nawet gdy nie grasz. Gracze, którzy chcą uniknąć tego ryzyka, często wybierają stablecoiny.
